भारतीय शेअर बाजाराचे 10 फॅक्ट : इन्व्हेस्टमेंटला सुरुवात करण्याअगोदर जाणून घ्या

Fact #1 बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (आशियातील सर्वात जुने एक्सचेंज)

श्री प्रेमचंद रॉयचंद यांनी 1854 मध्ये दलाल स्ट्रीट येथे बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंज (BSE) ची स्थापना केली आणि BSE हे आशियातील सर्वात जुने एक्सचेंज आहे. BSE मध्ये 5000 हून अधिक कंपन्या आहेत, आणि म्हणून सूचीबद्ध कंपन्यांच्या एकूण संख्येच्या बाबतीत हे जगातील सर्वात मोठे स्टॉक एक्सचेंज आहे. मार्च 2022 अखेरीस 10 कोटी इन्वेस्टर या एक्स्चेंज वर नोंदवले आहेत. 

Fact #2  सिक्युरिटी अँड एक्सचेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (सेबी)

नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज (NSE) ची स्थापना फक्त 1993 मध्ये झाली. 1992 मध्ये हर्षद मेहताच्या घोटाळ्यामुळे सिक्युरिटी अँड एक्स्चेंज बोर्ड ऑफ इंडिया (SEBI) चा उदय झाला आणि भारत सरकारने (GOI) 1995 मध्ये SEBI ला अतिरिक्त वैधानिक अधिकार दिले.

Fact #3 भारतातील एकूण एक्सचेंजेस

लोकांना भारतात फक्त NSE आणि BSE एक्सचेंज माहीत आहेत. पण भारतात 9 ट्रेडिंग एक्सचेंजेस आहेत ते खाली आहेत.

Fact #4  बुल मार्केट आणि बेअर मार्केट

बुल मार्केट आणि बेअर मार्केट हे शेअर मार्केटमध्ये सर्वाधिक वापरले जाणारे शब्द आहेत .जेव्हा शेअरची किंमत वाढते तेव्हा त्याला बुल बाजार म्हणतात. असेही मानले जाते की बैलाची शिंगे आकाशाकडे निर्देशित करतात, जी वरच्या हालचालीचे प्रतीक आहे. अशा प्रकारे, बैल बाजार चढत्या बाजाराशी संबंधित आहे. याउलट, जेव्हा शेअरची किंमत घसरत असते तेव्हा त्याला बेअर मार्केट म्हणतात. असे मानले जाते की अस्वल, बैलाचा सामना करताना, त्याचा तळहात जमिनीकडे असतो आणि त्यामुळे अस्वलाचा बाजार पडत्या बाजारासारखा दिसतो.

Fact #5  भारतीय कंपन्या आणि कराची स्टॉक एक्सचेंज (KSE)

Tata Consultancy Services (TCS), Reliance Industries Ltd (RIL), HDFC यांसारख्या भारतीय कंपन्या अशा कंपन्या आहेत ज्यांचे बाजार भांडवल कराची स्टॉक एक्सचेंज (KSE) च्या एकत्रित बाजार भांडवलापेक्षा जास्त आहे.

Fact #6 SGX निफ्टी

भारतातील लाखो इन्वेस्टर आणि ट्रेडर  दररोज  सोमवार ते शुक्रवार दरम्यान  सकाळी  8.30 ते 9.15 AM IST दरम्यान Google वर ‘ SGX Nifty Live ‘ शोधतात.   या इंडेक्सनुसार भारतीय मार्केट गॅप ऑफ ओपन होणार की गॅप डाऊन ओपन होणार हे निश्चित होते त्यामुळे जास्त तर ट्रेडर याला सकाळी बघतात. 

Fact #7 72 चा नियम

72 चा नियम – जेव्हा एखादा नवशिक्या शेअर मार्केटमध्ये गुंतवणूक करू पाहतो तेव्हा त्याच्या मनात पहिला प्रश्न येतो तो म्हणजे गुंतवणूक दुप्पट करण्यासाठी लागणारा वेळ. भांडवल दुप्पट करण्यासाठी लागणारा वेळ 72 च्या साध्या नियमाचा वापर करून मोजला जातो, ज्यासाठी निश्चित व्याज दर आवश्यक असतो. गुंतवणुकीवरील परताव्याचे अंदाजे मूल्य मिळविण्यासाठी परताव्याचा दर 72 ने भागू शकतो. उदाहरणासह समजून घेऊ, समजा एखादी व्यक्ती 8% दराने 3,00,000 रुपये गुंतवत आहे. तर 72/8 = 9, म्हणजे, त्याला भांडवल दुप्पट व्हायला 9 वर्षे लागतील.

Fact #8 भारतातील गुंतवणूकदार/ ट्रेडर्स 

एकूण भारतीय लोकसंख्येपैकी केवळ 3% लोक शेअर बाजारात गुंतवणूक करतात. भारतातील कोणत्याही मोठ्या शहराच्या तुलनेत मुंबईत सर्वाधिक डिमॅट खाती आहेत.शेअर बाजारात गुंतवणूक करणारे सर्वाधिक गुंतवणूकदार हे महाराष्ट्र आणि गुजरात या राज्यातून येतात.

Fact #9 भारतातील सर्वात महाग शेअर

भारतीय शेअर बाजारातील सर्वात महाग शेअर MRF आहे. MRF चा 1 शेअर खरेदी करण्यासाठी 99000 रुपये खर्च येतो (16 मे  2023 ), आणि बर्कशायर हॅथवेचा जगातील महागडा हिस्सा 498620 USD  (16 मे  2023 ) आहे.

Fact #10 भारतातील सर्वात श्रीमंत गुंतवणूकदार

रमेश दमानी, रेखा झुनझुनवाला, राधाकिशन दमानी, रामदेव अग्रवाल आणि पोरिंजू वेलियाथ हे भारतातील प्रमुख ट्रेडर्स  आणि गुंतवणूकदार आहेत.