Diwali Gift & Income Tax: दिवाळी भेटवस्तू आणि कर नियम

भारतात, दिवाळी आणि धनत्रयोदशीच्या निमित्ताने भेटवस्तू देण्याची परंपरा आहे. कुटुंबातील सदस्यांपासून ते मित्रांपर्यंत आणि सहकाऱ्यांपासून कंपन्यांपर्यंत भेटवस्तू देण्याचा ट्रेंड आहे. भेटवस्तूंमध्ये मिठाई, कपडे इत्यादी किंवा रोख, कूपन-व्हाउचर आणि महागड्या वस्तूंचाही समावेश असू शकतो.

दिवाळी किंवा धनत्रयोदशीला मिळालेल्या भेटवस्तूंवर कर भरावा लागू शकतो. आयटी कायद्यानुसार, ₹50,000 पेक्षा जास्त किमतीच्या भेटवस्तूवर कर भरावा लागतो. तथापि, काही अपवाद आहेत ज्या अंतर्गत भेटवस्तू करमुक्त असू शकतात.

करपात्र भेटवस्तू

आयकर कायद्यानुसार, ₹50,000 पेक्षा जास्त किमतीच्या भेटवस्तूवर कर भरावा लागतो. यामध्ये रोख, रोख समतुल्य, मालमत्ता किंवा सेवा यांचा समावेश असू शकतो.

करमुक्त भेटवस्तू

खालील भेटवस्तू करमुक्त आहेत:

  • नातेवाईकांकडून मिळालेल्या भेटवस्तू
  • व्यावसायिक संबंधांमधून मिळालेल्या भेटवस्तू
  • शासनाकडून मिळालेल्या भेटवस्तू
  • धर्मादाय संस्थांकडून मिळालेल्या भेटवस्तू

कर भरण्याचा पद्धत

दिवाळी किंवा धनत्रयोदशीला मिळालेल्या भेटवस्तूंवर कर भरण्यासाठी, तुम्हाला तुमच्या आयटी रिटर्नमध्ये त्यांचा समावेश करावा लागेल.

दिवाळी भेटवस्तू कर नियमांचे पालन करण्यासाठी काही टिप्स:

  • तुमच्या नातेवाईक आणि मित्रांकडून मिळणाऱ्या भेटवस्तूंंची किंमत पाळा. जर भेटवस्तूची किंमत ₹50,000 पेक्षा जास्त असेल, तर तुम्हाला त्याचा भरणा करावा लागेल.
  • व्यावसायिक संबंधांमधून मिळालेल्या भेटवस्तूंसाठी, भेटवस्तूची किंमत तुमच्या उत्पन्नात समाविष्ट करावी लागेल.
  • शासनाकडून मिळालेल्या भेटवस्तू करमुक्त आहेत, परंतु तुम्ही त्यांचा तुमच्या आयटी रिटर्नमध्ये समावेश करावा.
  • धर्मादाय संस्थांकडून मिळालेल्या भेटवस्तू करमुक्त आहेत, परंतु तुम्ही त्यांचा तुमच्या आयटी रिटर्नमध्ये समावेश करावा.

आयटी कायद्यात दिवाळी भेटवस्तूसाठी खालील तरतुदी आहेत:

  • कलम 56(2): या कलमानुसार, कोणत्याही व्यक्तीने ₹50,000 पेक्षा जास्त किमतीची भेटवस्तू प्राप्त केल्यास, त्या भेटवस्तूची किंमत त्या व्यक्तीच्या उत्पन्नात समाविष्ट केली जाईल.
  • कलम 56(2A): या कलमानुसार, व्यावसायिक संबंधांमधून मिळालेल्या भेटवस्तू, जसे की ग्राहक, पुरवठादार किंवा भागीदार यांच्याकडून मिळालेल्या भेटवस्तू, त्या व्यक्तीच्या उत्पन्नात समाविष्ट केल्या जातील.
  • कलम 57: या कलमानुसार, सरकारकडून मिळालेल्या भेटवस्तू करमुक्त आहेत.
  • कलम 58: या कलमानुसार, धर्मादाय संस्थांकडून मिळालेल्या भेटवस्तू करमुक्त आहेत.

आयटी कायद्याच्या तरतुदीनुसार, दिवाळी भेटवस्तू करपात्र असू शकतात.

भेटवस्तूची किंमत, भेट देणारा आणि भेट घेणारा व्यक्ती यावर अवलंबून भेटवस्तूवर कर भरावा लागतो की नाही हे ठरते.