सोन्यातील भेसळ: “चायनीज पावडर” ची बातमी खरी की अफवा?

📰 सोन्यातील भेसळ: बातमी नेमकी काय आहे?
🧠 रेनियम म्हणजे काय, आणि सोन्यात ती का मिसळतात?
- ⚖️ घनता जवळपास सारखी: त्यामुळे भेसळ केलेला दागिना तेवढाच जड भरतो आणि तराजू फसतो [3].
- 💸 नफ्याचं गणित: ऑनलाईन रेनियम पावडर 29 ते 150 युआन प्रति ग्रॅम दरात दिसली, तर रिसायकलिंग बाजारात सोनं सुमारे 1,040 युआन प्रति ग्रॅम होतं [3]. वृत्तातल्या एका गणितात 100 ग्रॅम हाराला (80 ग्रॅम सोनं + 20 ग्रॅम रेनियम) सुमारे 85,200 युआन खर्च येतो आणि खरं सोनं म्हणून तो सुमारे 1,04,000 युआनला विकला जातो [3].
- ♻️ फक्त ग्राहकच नाही: जुनं सोनं विकत घेणारे दुकानदारही बळी ठरले. हेबी (हेनान) मध्ये दोघांनी एका दिवसात तीन रिसायकलिंग दुकानांना 60,000 युआनपेक्षा जास्त फसवलं [3].
- 🌍 इतर पद्धतीही जुन्याच: टंगस्टनवर सोन्याचा मुलामा, किंवा सोन्याचा मुलामा दिलेले तांब्याचे पट्टे, अशा फसवणुकी याआधीही घडल्या आहेत [6].
🧪 सोन्यातील भेसळ ओळखणं कठीण का? 6 चाचण्या
🧮 सोन्यातील भेसळ Calculator: तुमचं किती नुकसान होऊ शकतं?
🇮🇳 भारतात काय? BIS ची तपासणी किती होते
✅ सोन्यातील भेसळ टाळण्याची 7 मुद्द्यांची Checklist
- BIS Care ॲप: दागिन्यावरचा HUID “Verify HUID” मधून टाकून जुळतो का ते पाहा [7].
- पक्कं बिल: प्रत्येक दागिन्याचं वजन, कॅरेट/purity, HUID आणि घडणावळ वेगळी लिहिलेली असावी.
- परतीची अट: exchange/buyback चे नियम आणि कपात लिखित घ्या.
- ज्वेलरची नोंदणी: दुकान BIS नोंदणीकृत आहे का ते विचारा; नोंदणी क्रमांक मागायला संकोच करू नका.
- शंका असेल तर: BIS मान्यताप्राप्त Assaying आणि Hallmarking केंद्रात purity तपासता येते; ही सोय 2023 पासून सामान्य ग्राहकांसाठीही उपलब्ध करून दिल्याचं वृत्त आहे [9], शुल्क लागू. आधी केंद्राकडून सध्याची प्रक्रिया विचारून घ्या.
गोष्ट: कोल्हापूरच्या सुनीताताई आणि हार
Key Takeaway
सोन्यातील भेसळ: नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
सोन्यातील भेसळ खरंच होते का?
“चायनीज पावडर” भारतातल्या सोन्यात सापडली आहे का?
घरी सोन्यातील भेसळ ओळखता येते का?
हॉलमार्क असेल तर सोन्यातील भेसळीची भीती नाही का?
फसवणूक झाल्याचं वाटलं तर काय करावं?
- ✔ शेअर बाजार अगदी सुरुवातीपासून, सोप्या मराठीत
- ✔ Candlestick, chart patterns आणि risk management
- ✔ थेट प्रश्नोत्तरं: तुमच्या शंका, तुमच्या भाषेत
- ✔ Zerodha सोबत 100% online, paperless प्रक्रिया
- ✔ Aadhaar, PAN आणि मोबाईल पुरेसे
- ✔ खाते उघडताना BazaarBull ची मदत, मराठीत
हेही वाचा: BazaarBull वर
संदर्भ (References)
- All that glitters is not gold: Consumers in China on alert over hard-to-detect fakes · The Straits Times / ANN
- Scam alert: Fake gold that is hard to detect emerges in China · The Star
- Rhenium and gold: how the adulteration works · TechFlow
- Draft CAG report: gaps in BIS monitoring of hallmarked gold · Dynamite News
- Fake hallmarks: BIS action in Ahmedabad (July 2026) · Business Standard
- Beware tungsten posing as gold · Fastmarkets
- Hallmarking scheme of BIS and the BIS Care app · Lakshmikumaran & Sridharan
- Hallmarking of gold jewellery: consumer education · Vikaspedia
- BIS allows consumers to test un-hallmarked jewellery at recognised centres · Indian Jeweller

डॉ. संतोष सूर्यवंशी हे Bazaarbull Trading Academy चे संस्थापक आहेत. त्यांनी अर्थशास्त्रात Ph.D. केली आहे, SET परीक्षा उत्तीर्ण केली आहे आणि ते NISM व NCFM प्रमाणित आहेत. त्यांना सहाय्यक प्राध्यापक म्हणून 5+ वर्षांचा आणि ट्रेडिंग व गुंतवणुकीचा 9+ वर्षांचा अनुभव आहे. शेअर मार्केट, Options, SIP आणि Personal Finance हे विषय ते सोप्या मराठीत शिकवतात. “अर्थसाक्षर महाराष्ट्र” हे त्यांचं ध्येय आहे.
Zerodha Broking Ltd.: SEBI Reg. No.: INZ000031633 | AP Name: SANTOSH DASHARATH SURYAWANSHI | NSE AP reg. no.: AP2516002991